Uzun süren bir kesintide ne yapmalı
Birkaç saatlik bir kesinti çoğu ev için rahatsızlıktan ibarettir. Süre uzadıkça üç şey sırayla sorun olmaya başlar: yiyecekler, su ve elektriğe bağlı sağlık cihazları. Sıra da genellikle budur.
Buzdolabı ve derin dondurucu
En önemli kural: kapağı açmayın. Kapalı bir buzdolabı soğuğunu yaklaşık 4 saat korur. Dolu bir derin dondurucu yaklaşık 48 saat, yarı dolu olan yaklaşık 24 saat dayanır. Her kapak açılışı bu süreyi kısaltır.
Dondurucunuz boşsa, içine su dolu şişeler koyarak doldurmak dayanma süresini uzatır: donmuş kütle ne kadar büyükse, soğuk o kadar uzun kalır.
Elektrik geldiğinde neyin atılacağına karar verirken kokuya ya da görüntüye güvenmeyin. Gıda zehirlenmesine yol açan bakteriler yiyeceğin tadını, kokusunu veya görünüşünü değiştirmeyebilir. Ölçüt sıcaklıktır.
Atın: et, tavuk, balık, süt, yoğurt, peynir, yumurtalı yemekler, pişmiş artıklar, açılmış konserveler — eğer 4 saatten uzun süre buzdolabı sıcaklığının üzerinde kaldılarsa.
Genellikle güvenlidir: açılmamış konserveler, taze meyve ve sebze, tereyağı ve margarin, sert peynirler, reçel, turşu, ekmek. Bunlar oda sıcaklığında zaten saklanabilen ürünlerdir.
Dondurucudaki ürünler: üzerinde hâlâ buz kristalleri varsa ve dokunuşta soğuksa yeniden dondurulabilir. Tamamen çözülmüş ve ılıklaşmışsa atın. Bir kez çözülüp yeniden donan et, güvenli görünse de riskini taşımaya değmez.
Şüphedeyseniz atın. Bir tencere yemeğin bedeli, bir gıda zehirlenmesinden ucuzdur.
Su
Kuzey Kıbrıs'ta pek çok ev, deposundan suyu elektrikli bir pompayla çeker. Elektrik kesildiğinde çatıdaki depoda kalan su yerçekimiyle akmaya devam eder, ama pompa çalışmadığı için depo yeniden dolmaz.
Pratikte bu şu demektir: kesinti başladığında elinizde deponuzdaki kadar su vardır ve o bitince musluk kurur.
Kesinti uzayacak gibiyse, daha başında birkaç kabı doldurun. İçme suyu için ayrı, temizlik ve tuvalet için ayrı. Bir kova yedek su, tuvaleti bir kez sifonlamaya yeter.
Elektrik geri geldiğinde ilk akan su bulanık gelebilir. Depo dibindeki tortu karışmış olabilir; birkaç dakika akıtmak genellikle yeterlidir.
Tıbbi cihazlar
Bu, listedeki en ciddi maddedir ve kesintiden önce planlanması gerekir.
Evde oksijen konsantratörü, CPAP cihazı, ilaç pompası, elektrikli tekerlekli sandalye veya buzdolabında saklanması gereken ilaç — örneğin insülin — kullanılıyorsa, bir kesinti sadece rahatsızlık değildir.
Şimdiden yapılacaklar:
- Cihazınızın yedek güç seçeneğini öğrenin. Bazı cihazların dahili bataryası vardır, bazılarının yoktur. Süresini bilin.
- Buzdolabında saklanan ilaçlar için soğutucu çanta ve buz aküsü bulundurun. İnsülin için üreticinin oda sıcaklığında saklama süresine bakın; çoğu ürün belirli bir süre oda sıcaklığında dayanır, ama bu ürüne göre değişir ve prospektüsten teyit edilmelidir.
- Cihazınız hayatî önemdeyse doktorunuza veya eczanenize danışın: uzun bir kesintide nereye gitmeniz gerektiğini önceden konuşun.
- Telefonunuzu ve bir powerbank'i dolu tutun.
Bu konuda size tavsiye verecek yer burası değil; sağlık ekibiniz. Amacımız sadece bunu kesintiden önce düşünmeniz gerektiğini hatırlatmak.
Sıcakta serin kalmak
Yaz aylarında klimasız kalmak, uzun bir kesintinin en zorlayıcı yanı olabilir.
Gündüz panjur ve perdeleri kapatın; güneşi içeri almamak, sonradan serinletmeye çalışmaktan çok daha etkilidir. Evin en serin bölümü genellikle zemin kat ve kuzeye bakan odalardır.
Bol su için ve susamayı beklemeyin. Yaşlılar ve küçük çocuklar sıcaktan daha çabuk etkilenir; gün içinde onları kontrol edin.
Hava karardıktan sonra dışarısı içeriden serinse pencereleri açın.
Aydınlatma ve güç
El feneri, mum yerine daha güvenlidir. Devrilen bir mum, kesinti sırasında gerçek bir yangın sebebidir; özellikle çocuk veya evcil hayvan varsa el feneri tercih edin.
Telefonunuzu erken şarj edin. Bir kesinti duyurulduysa, başlamadan önce powerbank'inizi de doldurun. Arabanız varsa telefon şarjı için kullanabilirsiniz, ama bunun için motoru kapalı garajda çalıştırmayın.
Jeneratörler
Jeneratör kullanıyorsanız iki kural pazarlığa açık değildir:
Asla kapalı alanda çalıştırmayın. Garaj, balkon, bodrum veya pencere önü dahil. Egzozdaki karbon monoksit renksiz ve kokusuzdur; insanlar bu şekilde ölür. Jeneratör açık havada, pencere ve kapılardan uzakta olmalıdır.
Ev tesisatına doğrudan bağlamayın. Uygun bir transfer şalteri olmadan yapılan bağlantı, elektriği şebekeye geri verebilir ve hatta çalışan ekipleri tehlikeye atar. Bu iş elektrikçi işidir.
Elektrik geri geldiğinde
Elektrik geldiği anda cihazlar için asıl risk başlar. Ne yapmanız gerektiği dalgalanma koruması rehberimizde anlatılıyor.
Bölgenizde ne olduğunu görmek için ana sayfaya bakabilir, geçmiş kesintileri arşivden izleyebilirsiniz.